**
Duyduğumuz sesler günlük hayatımızın bir parçasıdır. Normal bir fısıltının 20 desibel, bir jet motorunun ise 140 desibel olduğu düşünülürse, 310 desibellik bir sesin ne denli etkileyici olduğu daha iyi anlaşılır. Tarih, birçok devasa patlamaya tanıklık etti ve bu olaylar “ses” kavramını yeniden şekillendirdi. İşte insan yapımı patlamalardan doğal felaketlere kadar kaydedilen en yüksek sesler.
**İNSANLIĞIN EN GÜÇLÜ PATLAMASI: ÇAR BOMBASI**
Sovyetler Birliği’nin ürettiği Çar Bombası, 30 Ekim 1961’de Soğuk Savaş döneminin zirvesinde patlatıldı. Bu bombanın gücü, Hiroshima’ya atılan atom bombasının 3.800 katıydı ve yarattığı ses dalgası 224 desibele kadar ulaştı. Bu muazzam ses, bir matkabın çıkardığı gürültüyü gölgede bırakacak kadar şiddetliydi. Ayrıca, bireysel düzeyde ses rekoru, 1994 yılında Belfastlı bir öğretmene aittir. Öğrencilerine “Sessiz olun!” diye bağırdığında 121,7 desibel ile tarihe geçti.
**SİBİRYA’YI SARSAN TUNGUSKA OLAYI**
30 Haziran 1908’de Rusya’nın Sibirya bölgesinde meydana gelen Tunguska Olayı, modern çağın en büyük doğal patlamalarından biri olarak kabul ediliyor. Tahminen 10-20 megaton güçteki bu patlama, geniş bir ormanı saniyeler içinde yok etti. Bu olayın sesi, 300 desibel civarında ölçülerek, 60 kilometre uzaktaki insanlar üzerinde bile şok dalgası etkisi yarattı.
**KRAKATOA FELAKETİ: DÜNYAYI ÜÇ KEZ TUR ATTI**
Ancak en etkileyici olay, 20 Mayıs 1883’te gerçekleşen Krakatoa Yanardağı’nın patlamasıydı. Bu patlama, 200 megatonluk bir nükleer güce eşdeğerdi ve ses dalgaları, 160 kilometre uzaktaki bölgelerde bile 172 desibel olarak kaydedildi. Olayın şiddeti, bölgedeki bir geminin kaptanı tarafından “kıyametin geldiğini düşündük” şeklinde ifade edildi. Bu ses, 4.800 kilometre uzaktan net bir şekilde duyulmuş ve gezegeni üç kez turlayarak, 310 desibel seviyesine ulaştığı öngörülüyor.
**GÜLDÜREN BİR REKOR**
Tarih boyunca kaydedilen bu devasa felaketlerin yanında, ilginç bir rekora da rastlıyoruz. 1970’lerde Michigan’da ölçülen 118,1 desibellik bir gaz çıkarma sesi, “dünyanın en yüksek sesli gaz çıkarma” rekoru olarak kaydedildi. Ancak bu ses, Krakatoa’nın yanında basit bir nefes gibi kalıyor. Doğa, kendi ritmini oluşturduğunda, tüm dünya bu doğal senfoniyi dinlemek zorunda kalıyor.
